Lấy hàng về bán: chọn mặt hàng đầu tiên và đừng chôn vốn
Bài trước nói mua sỉ khác mua lẻ ở chỗ nào. Bài này nói bước sau đó, dành cho người mới bắt đầu lấy hàng về bán: lấy gì trước, lấy bao nhiêu, và làm sao để vốn không nằm chết trên kệ.
Lỗi phổ biến nhất của người mới rất dễ đoán: lấy nhiều loại cho phong phú. Nghe hợp lý, nhưng nó chia nhỏ vốn ra hàng chục món mà không món nào đủ để bán ra tấm ra món.
Chọn mặt hàng đầu tiên
- Bắt đầu từ thứ mình hiểu — biết nói về món hàng là nửa phần bán được.
- Chọn nhóm khách cụ thể trước khi chọn hàng: bán cho ai, họ mua vì việc gì.
- Ít loại, mỗi loại đủ số — năm món mà mỗi món vài mẫu hơn hẳn ba mươi món mỗi món một cái.
- Ưu tiên hàng bán quanh năm, để dành hàng theo mùa cho lúc đã quen tay.
- Tránh hàng dễ vỡ và hàng cồng kềnh trong đợt đầu, nhất là nếu phải chở xa.
Lấy bao nhiêu
- Lấy ít lần đầu, kể cả khi lấy nhiều thì rẻ hơn. Cái đắt không phải giá lô hàng mà là lô hàng không bán được.
- Hỏi có lấy lại được không nếu bán chậm — nhiều nơi có chính sách này với mối quen.
- Hỏi bao lâu thì có hàng lại; nếu nhập lại nhanh thì càng không cần ôm nhiều.
- Chừa lại một phần vốn để lấy thêm đúng thứ đang bán chạy — đây mới là chỗ kiếm được.
Ghi chép tối thiểu
Không cần phần mềm, chỉ cần một cuốn sổ và ba cột:
- Ngày nhập, món gì, giá nhập, số lượng.
- Ngày bán được và giá bán.
- Còn lại bao nhiêu.
Sau một hai tháng thì bảng này tự nói cho mình biết món nào nên lấy tiếp và món nào nên dừng. Không có nó thì mọi quyết định đều dựa vào cảm giác, mà cảm giác thường nhớ món bán được và quên món nằm im.
Đặt giá
- Tính đủ chi phí, không chỉ giá nhập: tiền chở, bao bì, hao hụt, công của mình.
- Xem giá thị trường ở vài nơi, nhưng đừng chỉ chạy theo giá thấp nhất.
- Đừng bán dưới giá vốn để lấy khách — khách tới vì giá rẻ nhất sẽ đi khi có nơi rẻ hơn.
- Chừa khoảng để giảm khi khách trả giá, nếu bán ở chỗ có thói quen mặc cả.
- Ghi giá rõ ràng; hàng không ghi giá thì nhiều khách ngại hỏi rồi bỏ đi.
Bán ở đâu
Người mới hay nghĩ tới sạp hoặc cửa hàng trước, nhưng đó là lựa chọn nặng vốn nhất:
- Bán cho vòng quen trước — người nhà, đồng nghiệp, hàng xóm. Không tốn mặt bằng, và phản hồi thật vì họ dám chê.
- Bán qua mạng — vốn nhẹ nhưng tốn công chụp ảnh, trả lời tin nhắn, đóng gói; đây là công việc thật chứ không phải làm tranh thủ.
- Ké một góc quầy của người khác, chia tiền chỗ — cách nhiều người bắt đầu và rất đáng cân nhắc.
- Phiên chợ, hội chợ — bán ít nhưng học được nhiều trong một buổi, vì gặp trực tiếp hàng trăm người.
Chỉ nên thuê chỗ cố định khi đã biết chắc món nào bán được — thuê trước rồi mới đi tìm hàng là đi ngược, và tiền thuê thì chạy hằng ngày.
Hàng bán chậm
Sẽ luôn có, kể cả với người bán giỏi. Vấn đề là xử sớm hay để lâu:
- Đặt một mốc thời gian — quá mốc mà chưa bán được thì phải làm gì đó.
- Đổi chỗ bày trước, đôi khi món chỉ bị khuất.
- Ghép thành bộ với hàng bán chạy.
- Giảm giá dứt khoát để thu vốn về; ôm hàng chờ giá thì vốn nằm càng lâu.
- Ghi lại lý do để lần sau không lấy nữa — đây là phần giá trị nhất của một lô hàng ế.
Nói thẳng: lỗ một lô nhỏ mà học được thì rẻ hơn nhiều so với ôm nó hai năm.
Quan hệ với mối lấy hàng
- Trả tiền đúng hẹn — đây là thứ quyết định lần sau mình được ưu tiên hay không.
- Nói thật khi hàng có vấn đề, và nói sớm.
- Hỏi họ món nào đang chạy; người bán sỉ nhìn thấy toàn thị trường, còn mình chỉ thấy quầy của mình.
- Đừng nhảy mối liên tục chỉ vì chênh vài phần trăm; mối quen giúp được nhiều thứ mà chiết khấu không mua được.
Một điều cho người đang tính bắt đầu
Nghề này sống được, nhưng nó sống bằng quay vòng vốn chứ không bằng lãi trên từng món. Bán mười món lãi ít mà quay được ba vòng thì hơn hẳn ôm một lô lãi cao mà nằm cả năm.
Nên câu hỏi đúng khi đứng trước một lô hàng không phải "món này lãi bao nhiêu" mà là "món này bao lâu thì bán hết".