Hàng tồn: xử thế nào cho gọn vốn

Ba bài trước nói hàng hợp với khách khu này, khác nhau giữa mua sỉ và mua lẻ, và chuyện lấy hàng về bán bước đầu. Bài này nói mặt trái của việc lấy hàng: hàng không bán được.

Người mới bán hay nghĩ tồn kho là chuyện nhỏ. Thật ra hàng nằm trong kho là tiền đang nằm im — tiền đó lẽ ra đã quay được một hai vòng, và món hàng thì mỗi tháng lại khó bán hơn.

Đếm trước đã

1. Đếm thật, đừng ước — gần như ai cũng đoán thấp hơn con số thật.
2. Ghi ngày nhập từng món, hoặc ít nhất là nhập đợt nào.
3. Tính tiền đang nằm ở đó theo giá vốn, không theo giá bán mong muốn.
4. So với tiền mặt đang có: nếu tồn lớn hơn nhiều thì đó là dấu hiệu phải xử ngay.
5. Chụp ảnh cả kho một lượt — nhìn ảnh dễ thấy vấn đề hơn nhìn từng kệ.

Chia ba nhóm

• Nhóm vẫn bán được, chỉ chậm — giữ, đẩy bằng cách bày lại và bán kèm.
• Nhóm khó bán ở đây nhưng nơi khác bán được — chuyển đi, xem phần dưới.
• Nhóm gần như không bán được: lỗi mốt, hỏng, sai cỡ — xử dứt điểm, đừng giữ vì tiếc.

Chia được ba nhóm này thì việc đã nhẹ đi một nửa. Cái khó là thành thật với nhóm thứ ba.

Đẩy nhóm bán chậm

• Bày ra chỗ dễ thấy — hàng nằm trong góc thì không ai biết mình có.
• Bán kèm với món chạy: mua cái này tặng hoặc bớt cái kia.
• Gộp thành bộ để giá bộ dễ chịu hơn giá lẻ cộng lại.
• Nói với khách quen là mình còn món này; nhiều khi họ không biết.
• Đổi cách trưng bày — cùng món mà bày khác thì bán khác, đây là chuyện có thật.

Giảm giá cho khéo

1. Đừng giảm giá đại trà: khách quen sẽ đợi đợt giảm sau mới mua.
2. Giảm theo đợt có lý do và có thời hạn: dọn kho, đổi mẫu, cuối mùa.
3. Giảm sâu một lần dứt điểm tốt hơn giảm nhẹ kéo dài nhiều tháng.
4. Tính lại giá vốn cho thật: bán lỗ một phần mà thu được vốn quay vòng còn hơn giữ nguyên giá rồi ôm mãi.
5. Đừng hạ giá món chủ lực — hạ giá món đó là hạ luôn mặt bằng giá của mình.

Chuyển đi nơi khác

• Bán sỉ lại cho người bán ở vùng khác, chấp nhận lời ít.
• Đổi hàng với bạn hàng: món mình ế có thể là món họ đang thiếu.
• Hỏi chỗ mình nhập xem có nhận đổi không — có nơi nhận, nhất là với bạn hàng lâu năm.
• Bán online cho khách ở xa, nơi món đó chưa phổ biến.
• Nói thật tình trạng hàng khi chuyển đi; giấu thì mất bạn hàng, mà bạn hàng thì khó kiếm hơn một lô hàng.

Nhóm không bán được

• Tặng kèm cho đơn mua lớn — ít nhất nó ra khỏi kho và làm khách vui.
• Cho đi: người quen, nơi cần. Món đã không bán được thì giữ chỉ tốn chỗ.
• Hàng hỏng thì bỏ đúng cách, và đừng bán ra dưới danh nghĩa hàng tốt.
• Ghi vào sổ là đã mất — chấp nhận con số đó trên giấy giúp mình quyết đúng hơn cho lần sau.

Chỗ để hàng

• Kho ẩm làm hàng hỏng nhanh — hàng tồn mà hỏng thì mất trắng chứ không còn bán rẻ được.
• Kê cao khỏi nền, nhất là mùa mưa và ở khu hay ngập.
• Đóng thùng và ghi nhãn ngoài: hàng không tìm thấy cũng như hàng không có.
• Hàng nhập trước bán trước — xếp sao cho lấy được lô cũ trước lô mới.
• Xem kho mỗi tháng một lần, đừng để cả năm mới mở ra.
• Hàng gửi nhà người khác thì ghi giấy — nhờ giữ hộ mà không ghi là nguồn mất hàng và mất tình.

Để lần sau đỡ tồn

1. Nhập ít mà nhập nhiều lần — đắt hơn một chút nhưng an toàn hơn nhiều cho người vốn mỏng.
2. Thử một lô nhỏ trước với mẫu mới, đừng ôm cả kiện vì được giá sỉ.
3. Cảnh giác với giá sỉ hấp dẫn: rẻ mà không bán được thì không rẻ.
4. Ghi lại món nào từng tồn và vì sao, để không lặp lại.
5. Hỏi khách trước khi nhập món mình chưa chắc — vài câu hỏi tiết kiệm được cả lô hàng.
6. Đặt hạn cho chính mình: món nào nằm quá ba tháng thì đưa vào diện xử lý, đừng để tới cuối năm mới nhìn lại.

Tồn kho không phải dấu hiệu mình dở. Ai buôn bán cũng có hàng tồn — khác nhau ở chỗ ai xử sớm và ai để nó ăn hết vốn.

Câu hỏi thường gặp