Bao lì xì, phong bao và giấy gói: dùng đúng dịp, đừng dùng nhầm

Hai bài trước nói màu đỏ, chữ trên tường và chữ trên bảng hiệu. Bài này nói thứ nhỏ hơn nhiều mà dùng thường xuyên hơn hẳn: cái bao đựng tiền và tờ giấy gói.

Nghe vặt vãnh, nhưng dùng nhầm bao là chuyện người nhận nhớ rất lâu, và người đưa thì thường không nhận ra mình vừa làm gì.

Hai nhóm hoàn toàn khác nhau

• Bao dùng cho việc mừng — Tết, cưới hỏi, mừng thọ, khai trương, sinh nhật. Thường màu đỏ hoặc màu tươi, có hoa văn và chữ chúc.
• Phong bao dùng cho việc buồn — viếng tang. Nếp chung là màu trầm, không hoa văn, không chữ chúc.

Đây là điều quan trọng nhất bài: hai nhóm này không dùng lẫn được. Đưa một cái bao đỏ in chữ chúc phát tài vào đám tang là lỗi nặng, dù người đưa hoàn toàn vô ý.

Vì sao lỗi này hay xảy ra

1. Trong nhà chỉ sẵn bao đỏ, vì đó là loại mua nhiều dịp Tết.
2. Việc buồn thì đến đột ngột, không ai chuẩn bị trước.
3. Tiệm gần nhà lúc đó chưa mở hoặc chỉ còn bao mừng.
4. Đi vội và lấy đại cái có sẵn trong ngăn kéo.

Cách phòng rất đơn giản và ít ai làm: để sẵn vài cái phong bao trầm màu trong nhà. Nó gần như không tốn gì, và tới lúc cần thì không phải chạy đi tìm.

Chữ trên bao mừng

• Chữ chúc chung dùng được cho nhiều dịp — an, phúc, lộc, thọ tuỳ nếp từng nhà.
• Bao in năm con giáp chỉ dùng được đúng năm đó, nên đừng mua nhiều.
• Bao dành riêng cho cưới hỏi thường có chữ và hoa văn riêng, không dùng lẫn với bao Tết.
• Bao trắng trơn thì tuỳ nơi mà hiểu khác nhau — nếu không chắc thì hỏi người lớn trong nhà.

Viết gì lên bao

1. Ghi tên người đưa ở góc, nhất là ở đám đông người — nhà chủ sẽ cần biết ai đã tới.
2. Chữ viết tay luôn hơn bao trần không tên.
3. Không viết dài; một dòng là đủ.
4. Với việc buồn thì chỉ ghi tên, không ghi lời chúc.
5. Viết trước khi tới nơi, đừng ngồi viết ở cửa.

Giấy gói quà

• Màu theo dịp: tươi cho việc mừng, trầm và nhã cho các dịp khác.
• Trơn hoặc hoa văn nhỏ hợp với hầu hết mọi thứ; hoa văn to dễ kén món.
• Gói tử tế quan trọng hơn giấy đắt. Mép thẳng, băng dán khuất — người nhận cảm được ngay.
• Giữ lại giấy đẹp còn nguyên để dùng lại; đây là thói quen của nhiều nhà buôn bán lâu năm, vừa tiết kiệm vừa gọn.

Chuẩn bị cho mùa Tết

Nhà buôn bán ở khu này thường phải đưa rất nhiều bao trong mấy ngày Tết, nên chuẩn bị trước là việc đáng làm:

1. Đếm số người trước — con cháu trong nhà, con của khách quen, con của nhân viên, trẻ hàng xóm.
2. Mua dư một ít, vì luôn có người mình không nghĩ tới.
3. Chia sẵn theo nhóm và để riêng từng chỗ, đừng để phải rút ví tính nhẩm giữa đám đông.
4. Đổi tiền mới sớm, cận Tết thì khó đổi hơn.
5. Cất một ít ở tiệm nữa, vì khách ghé chúc Tết mà mình lại để bao ở nhà là chuyện hay xảy ra.

Mấy lỗi nhỏ hay gặp

• Bao nhàu hoặc bẩn — cất chỗ phẳng, đừng nhét túi quần.
• Dán kín quá khiến người nhận phải xé rách.
• Dùng lại bao đã có tên người khác chưa xoá.
• Nhét quá dày làm bao phồng lên, nhìn không đẹp mà cũng lộ.
• Đưa bao rỗng vì quên bỏ tiền — nghe buồn cười nhưng năm nào cũng có người dính, nhất là khi chia sẵn nhiều bao cùng lúc. Kiểm lại một lượt trước khi đi.
• Đưa nhầm bao đã ghi tên người khác, hay xảy ra khi cầm cả xấp trong tay.

Cho nhà có tiệm

Tiệm nào cũng có lúc phải đưa bao — mừng khách quen, mừng nhân viên, viếng nhà ai đó:

• Để sẵn cả hai loại trong ngăn tủ, chia rõ hai ngăn.
• Mua bao trung tính, không in tên tiệm — đưa bao có quảng cáo tiệm mình thì hỏng ý nghĩa.
• Bút riêng để viết bao, để khỏi phải tìm.
• Ghi lại nhà nào đã mừng gì nếu tiệm quan hệ rộng; sau này còn đáp lễ cho phải.

Số tiền bên trong

Trang này không nói con số, vì mức tuỳ theo quan hệ, tuỳ vùng và tuỳ nếp từng nhà. Hỏi người trong nhà hoặc người cùng đi là chắc nhất.

Chỉ có một điều đáng nói: theo mức chung của nhóm mình đi cùng. Đưa cao vọt hơn hẳn mọi người làm người khác khó xử, mà đó không phải điều mình muốn ở một cái đám.

Câu hỏi thường gặp