Thay tượng cũ và bàn thờ cũ: làm gì với đồ đã dùng

Ba bài trước nói lập và giữ bàn thờ Thần Tài, Thần Tài Ông Địa là ai, và bàn thờ khi dọn tiệm. Bài này nói một câu hỏi rất hay gặp mà ít chỗ trả lời thẳng: bộ cũ thì làm gì.

Nói rõ trước: cách xử lý đồ thờ cũ là nếp, và mỗi nhà mỗi khác. Trang này ghi lại những gì thường gặp và nói phần thực tế — không khẳng định điều gì về hậu quả của việc làm thế này hay thế kia.

Khi nào thường thay

• Tượng nứt, sứt, bong sơn nhiều tới mức nhìn không còn tươm.
• Bàn thờ mục chân, mối ăn, cập kênh — đây là lý do an toàn, không chỉ là thẩm mỹ.
• Chuyển nhà hoặc đổi chỗ đặt mà bộ cũ không vừa.
• Muốn đổi bộ mới đẹp hơn — lý do này cũng bình thường, không cần biện minh.

Còn tượng chỉ bạc màu hoặc xỉn nhẹ thì lau là được, không nhất thiết phải thay.

Hỏi trước khi làm

1. Hỏi người lớn trong nhà — đây là câu hỏi đúng chỗ nhất, và thường được trả lời rất ngắn.
2. Hỏi nếp của nhà mình, không phải nếp trên mạng; hai thứ đó hay khác nhau.
3. Hỏi người bán có nghề nếu nhà không có nếp riêng — nhiều tiệm lâu năm ở khu này trả lời được.
4. Hỏi luôn có nhận bộ cũ không: một số nơi có nhận, và đó là cách gọn nhất.

Mấy cách thường thấy

• Gửi lại nơi bán hoặc nơi có nhận — hỏi trước, đừng mang tới rồi mới hỏi.
• Gửi ở chùa hoặc miếu nếu nơi đó có nhận; cũng phải hỏi trước.
• Cho người cần nếu bộ còn tốt và người ta muốn nhận.
• Cất giữ trong nhà: gói kỹ, để chỗ khô, cao ráo — nhiều nhà chọn cách này.
• Với đồ đã hỏng hẳn thì hỏi nếp nhà mình về cách xử; mỗi nơi một khác.

Điểm chung của mọi cách: đừng vứt chung với rác sinh hoạt, và đừng để lăn lóc ở góc nhà nhiều tháng — đó là thứ làm chính người trong nhà thấy không yên.

Phần an toàn khi tháo dỡ

• Ngắt điện trước nếu bàn thờ có đèn hoặc ổ cắm.
• Dập hết nhang và nến, đợi tro nguội hẳn.
• Tượng sứ nặng hơn nhìn thấy: hai tay, và dọn đường trước khi bê.
• Bàn thờ gỗ mục có thể gãy khi nhấc — đỡ từ dưới đáy, đừng nhấc bằng mặt bàn.
• Mối trong gỗ thì tách riêng ngay, đừng để cạnh đồ gỗ khác trong nhà.
• Tro trong bát nhang xử theo nếp nhà; hỏi người lớn nếu không rõ.

Giữ lại một phần

• Nhiều nhà giữ lại một món nhỏ của bộ cũ — đó là chuyện bình thường và tuỳ ý.
• Gói riêng, ghi nhãn để người sau biết đó là gì.
• Chụp ảnh bộ cũ trước khi thay: sau này nhìn lại vẫn biết nhà mình từng bày thế nào.
• Đồ có tuổi đời lâu thì hỏi người biết xem trước khi quyết bỏ; có món đáng giữ hơn mình nghĩ.

Chi phí

• Hỏi giá vài nơi trước khi mua bộ mới, nhất là bộ lớn.
• Giá chênh nhau vì chất liệu và tay nghề — hai thứ này xem được, và nên hỏi thẳng.
• Không cần mua bộ đắt nhất: bộ vừa tiền, chắc chắn, vừa chỗ đặt là đủ.
• Cảnh giác với lời hứa gắn tiền với vận may — đó là thứ không ai kiểm chứng được.
• Hỏi có giao và lắp không, và chi phí đó đã gồm trong giá chưa.
• Xin hoá đơn và giữ lại, nhất là với bộ giá cao.

Lắp bộ mới

1. Đo chỗ đặt trước khi mua — bàn thờ mua về không vừa là chuyện hay xảy ra.
2. Chọn chỗ khô ráo, không sát nhà vệ sinh, không ngay lối đi.
3. Kê chắc và bằng phẳng; cập kênh là nguy cơ đổ.
4. Điện phải do thợ làm nếu có đèn — nhắc lại vì vị trí này thường sát sàn.
5. Dọn quang vật dễ cháy quanh chỗ đặt.
6. Chụp ảnh bộ mới sau khi bày xong: lần sau lau dọn thì biết đường bày lại.

Nếu ai đó gieo nỗi lo

Chuyện thay bàn thờ là dịp mà một số người ngoài hay nói những câu làm chủ nhà bất an, rồi giới thiệu dịch vụ giải quyết. Gặp vậy thì nên chậm lại.

• Hỏi người trong nhà trước, không hỏi người vừa gieo nỗi lo.
• Không quyết chi khoản lớn ngay lúc đang lo.
• Nếp nhà mình là cái nhà mình quyết, không phải cái người ngoài quyết hộ.

Làm cho sạch sẽ, cẩn thận và có hỏi han người trong nhà — với phần lớn gia đình thì như vậy là đủ.

Câu hỏi thường gặp