Dọn tiệm, sang nhượng, nghỉ bán: bàn thờ Thần Tài xử thế nào
Hai bài trước nói cách lập bàn thờ Thần Tài Ông Địa và nói hai vị là ai. Bài này nói tình huống ở đầu bên kia: khi tiệm chuyển đi, sang lại cho người khác, hoặc nghỉ hẳn.
Nói rõ trước như mọi bài cùng loại: phần nếp thì hỏi người lớn trong nhà, hoặc hỏi người trong họ có kinh nghiệm. Mỗi nhà một cách, mỗi vùng một khác, và một trang bán hàng không phải chỗ quyết định chuyện đó. Phần dưới đây là phần sắp xếp và di chuyển.
Ba tình huống, ba hướng khác nhau
- Chuyển sang chỗ mới, vẫn mình bán — mang theo, và đây là trường hợp đơn giản nhất.
- Sang nhượng cho người khác — hỏi xem người nhận có muốn giữ lại không; nhiều người muốn, nhiều người không.
- Nghỉ hẳn, không bán nữa — đây là trường hợp cần hỏi người lớn kỹ nhất.
Chuẩn bị trước khi dọn
- Chọn chỗ đặt ở nơi mới trước, để tới nơi không phải loay hoay tìm chỗ.
- Chụp ảnh bàn thờ hiện tại đủ các góc — lúc bày lại sẽ biết cái gì đứng ở đâu.
- Chuẩn bị hộp riêng, không dồn chung với đồ đạc của tiệm.
- Làm phần này riêng một chuyến, đừng lẫn vào lúc thợ đang khiêng bàn ghế.
- Phần bát hương và tro là chỗ nhạy cảm nhất về nếp — hỏi trước, đừng tự quyết.
Đóng gói
- Mỗi tượng một lớp bọc riêng, không để chạm nhau.
- Đồ sứ và đồ thuỷ tinh chèn kỹ, đặt đứng, không nằm nghiêng.
- Tự mang nếu được, thay vì để lẫn trong xe chở đồ.
- Đánh dấu thùng rõ ràng để không ai xếp đồ nặng lên trên.
- Mở ra ngay khi tới nơi, đừng để trong thùng nhiều ngày.
Khi sang nhượng cho người khác
- Hỏi thẳng người nhận có muốn giữ lại không. Đây là câu nên hỏi sớm, đừng để tới ngày bàn giao.
- Nếu họ giữ thì nói cho họ biết nếp mình vẫn làm, rồi để họ tự quyết làm theo hay làm khác.
- Nếu họ không giữ thì mình mang đi; đừng để lại rồi coi như xong.
- Đừng ép — người nhận có tín ngưỡng riêng, và ép nhận là đặt họ vào thế khó.
- Ghi vào biên bản bàn giao phần nào để lại, phần nào mang đi, để sau này không có hiểu nhầm.
Khi nghỉ hẳn
Đây là trường hợp mà trang này không đưa ra cách làm, vì nó thuộc về nếp nhà và tín ngưỡng:
- Hỏi người lớn trong nhà trước tiên.
- Hỏi người trong họ hoặc người cùng vùng đã từng trải qua.
- Không hỏi người bán hàng — và nếu người bán hàng nào sốt sắng chỉ cách rồi bán kèm một món, thì nên dừng lại.
- Phần thực tế duy nhất đáng nói: đừng vứt lẫn vào rác. Còn xử thế nào cho phải thì theo nếp.
Đồ khác trong tiệm
Ngoài bàn thờ, tiệm buôn bán lâu năm thường còn mấy thứ không nằm trong danh mục tài sản mà lại đáng giữ:
- Câu đối, tranh chữ, biển gỗ cũ — nhiều cái do người trong nhà làm hoặc do khách quen tặng, không mua lại được.
- Cân, bàn tính, đồ nghề đời đầu — với tiệm mấy chục năm thì đây là phần lịch sử của nhà.
- Sổ sách cũ và ảnh chụp tiệm qua các thời kỳ; chụp lại lưu vào máy trước khi dọn.
- Danh sách khách quen — thứ có giá trị nhất mà cũng dễ mất nhất khi dọn vội.
Nếu tiệm sang cho người khác thì hỏi họ có muốn giữ mấy thứ mang dấu ấn tiệm cũ không. Nhiều người nhận thích giữ, vì khách quen nhìn thấy là biết tiệm vẫn nối tiếp.
Ở nơi mới
- Lau sạch trước khi bày lại, dùng khăn khô với đồ đồng và đồ gỗ.
- Bày theo ảnh chụp cũ, đừng dựa vào trí nhớ.
- Kiểm phần an toàn: chỗ đặt vững, phía trên trống, xa chỗ va chạm, ổ điện gọn.
- Chỗ thoáng khí nếu có thắp hương, nhất là mặt bằng nhỏ và kín.
Một điều nên nói
Nhiều người dọn tiệm trong tâm trạng không vui — chuyển vì ế, vì hết hạn thuê, vì nghỉ bán. Và đúng lúc đó thì lời khuyên mua sắm nghe rất xuôi tai.
Nói thẳng: chuyện tiệm ế hay tiệm phải dọn không phải do bàn thờ đặt sai chỗ, và không có món nào mua thêm mà đổi được điều đó. Cái nên làm là dọn cho gọn gàng, tử tế, rồi tính chuyện làm ăn bằng những thứ tính được.